De eerste aflevering van serie 2 van de video podcast over data, digitalisering en innoveren.
Samenwerking van INNOW en de innovatie-fabriek.

Innovatie is vallen en opstaan, falen en opnieuw proberen.
Innovatie gaat over vasthouden of loslaten. Over vallen, opstaan en opnieuw proberen. Voordat je iets kunt loslaten en iets anders kunt gaan omarmen, moet je doorhebben dat er iets moet veranderen en in welke richting dat moet gebeuren. Want wanneer laat je los en wanneer houd je vast? In de video podcast ‘Vallen en opstaan’ praat Brenda van Zeeland (coördinator van de innovatie-fabriek) met professionals over het proces van innovatie in de praktijk.

6e aflevering
In deze 1e aflevering van serie 2, de 6e aflevering van de complete serie, praat Brenda met Babs Vuijk (Philadelphia Zorg) en Marit Baaij (Stichting Verbeterlab) over het thema ‘Veranderkracht’. Ze hebben het over wat er nodig is in een organisatie om veranderkracht groter te maken/te stimuleren, zodat innovaties kunnen landen in een organisatie.

Klik hier om de volledige video podcast te bekijken.

 

Naam          : Denise van Dongen
Functie        : directeur-bestuurder
Organisatie : Welzijn Alblasserdam

Denise is directeur-bestuurder van Welzijn Alblasserdam. Een belangrijke uitdaging waar zij en haar medewerkers mee te maken hebben, is dat mensen langer zelfstandig thuis blijven wonen. Hoe realiseren we dat, als samenleving, met behoudt van de zelfredzaamheid van mensen? Een digikoffer is één van de dingen die daarbij kan helpen. Via de contacten van de innovatie-fabriek is Denise hiermee aan de slag gegaan, in dit artikel vertelt ze daarover.

Positieve gezondheid
Als welzijnsorganisaties werken we aan de ‘preventiekant’, zoals we dat zeggen. Met onze activiteiten dragen we o.a. bij aan het behoudt van zelfredzaamheid, fysieke, mentale en sociale gezondheid. Dit doen we samen met onze partners en vanuit de Positieve Gezondheid-gedachte. Positieve Gezondheid heeft een bredere kijk op gezondheid, dan we in zorg en welzijn doorgaans hanteren. We gaan uit van het principe dat mensen meer zijn dan ‘alleen hun aandoening’ en we kijken naar wat iemand vooral nog wel kan. Met die bredere benadering draag je bij aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Én om zo veel mogelijk eigen regie te voeren. Inwoners lopen immers in diverse levensfasen tegen uiteenlopende gezondheidsvraagstukken aan. Wij zijn er voor alle inwoners die met gerichte aandacht en informatie op hun vragen zelf keuzes kunnen maken. Om vervolgens weer veerkrachtig de draad van het leven op te pakken.

Helpen om zelfredzaamheid te behouden
In ons werk hebben we met verschillende doelgroepen te maken; ouderen, vrijwilligers, mantelzorgers, kwetsbare inwoners etc. De ouderen en kwetsbare inwoners blijven tegenwoordig allemaal langer zelfstandig thuis wonen. Daarmee gaan ze, vroeg of laat, ook vaker een (groter) beroep doen op de zorg, mantelzorg en vrijwilligers. We willen graag helpen om dat zo lang mogelijk uit te stellen of te beperken en hun zelfredzaamheid te behouden zolang dat kan. Maar hoe?

Innovaties en hulpmiddelen
In een gesprek met Brenda van Zeeland (innovatie-fabriek) kwam daar een antwoord op. Met haar sprak ik over het gebruik van innovaties en hulpmiddelen en het feit dat mensen vaak geen idee hebben welke hulpmiddelen er allemaal zijn. Ik bedacht me dat het delen van die informatie iets is waar Welzijn Alblasserdam inwoners en organisaties bij kan helpen. Toen Brenda vertelde over de Digikoffer werd ik helemaal enthousiast en daarmee ben ik toen aan de slag gegaan.

DigiKoffer
De DigiKoffer is een koffer met slimme oplossingen/innovaties, die hulp en ondersteuning bieden bij het dagelijks handelen. Welzijn Alblasserdam heeft recent zo’n koffer aangeschaft via Samen Ondernemend Leren (SOL) in Rotterdam. Een projectleider van SOL heeft onze medewerkers en vrijwilligers getraind om met de koffer te werken. Ze weten nu welke hulpmiddelen erin zitten, waarvoor ze gebruikt worden en hoe ze werken én geven daarover voorlichting aan inwoners en organisaties in onze gemeente. De koffer wordt ingezet om met name ouderen bewust te maken van de vele hulpmiddelen die kunnen helpen om zelf de regie te houden bij het langer zelfstandig thuis blijven wonen. Op de eerste voorlichtingen wordt heel positief gereageerd en dat maakt ons eigenlijk nog enthousiaster over de koffer.

Implementatie van de DigiKoffer
De implementatie van de koffer binnen onze organisatie verliep heel goed. Het is praktisch en iedereen was er gelijk enthousiast over. Het hielp natuurlijk ook dat we goed begeleid zijn bij de implementatie. Voor de training en begeleiding van SOL, en voor de aanschaf van de DigiKoffer, hebben we overigens een subsidie van ZonMw ontvangen.

In de zomer ronden we de implementatiefase af. Daarna is het aan ons hoe we dit duurzaam borgen in de organisatie en inzetten in onze gemeente.

In augustus 2023 zijn vijf medewerkers van Gemiva uit de regio Drechtsteden gestart in een intervisiegroepje op basis van het Verbeterlab. De groep bestaat uit drie persoonlijk begeleiders, een locatiemanager en een Innovatie Coach. Iedere collega ging aan de slag met het oplossen van een eigen vraagstuk en gebruikte daarvoor de aanpak van het Verbeterlab. Ze vertellen graag wat ze het afgelopen half jaar hebben gedaan en geleerd.

 

Jonieke van der Hee, persoonlijk begeleider

Ik werk op een dagbestedingslocatie. We wilden daar graag meer activiteiten aanbieden, zonder dat het voor ons veel drukker zou worden. Toen hebben we bedacht dat we activiteiten kunnen delen: mijn team en ons buur-team zorgen elk voor een activiteit en de cliënten rouleren dan tussen de teams. Ik heb vanaf het begin mijn collega’s betrokken en iedereen was gelijk geïnteresseerd. Daardoor ging het heel makkelijk om de verandering voor elkaar te krijgen. We hebben ook steeds aangepast, tot het voor ons werkte. Mijn collega’s waren zo enthousiast dat we dit nu niet meer één dag maar drie dagen per week doen! Het belangrijkste wat ik hiervan heb geleerd: veranderen is niet lastig en het kost weinig tijd als je enthousiaste collega’s hebt. Het belangrijkste is dat je gewoon gaat doen.

 

Annabel Borger, persoonlijk begeleider

Ik wilde op onze dagbesteding een bewegingsactiviteit gaan aanbieden. Ik ben begonnen om eerst in kaart te brengen hoe het nu gaat en ben daarom met cliënten en collega’s gaan praten. Nu ben ik stap voor stap bezig om nieuwe activiteiten te organiseren. En zonder dat ik het doorheb, verspreidt zich dat naar andere teams. Zo vroeg ik laatst om twee stokken voor een baloefening, waardoor een collega nieuwsgierig werd. Nu doen zij deze oefening ook. Ik ga zelf graag aan de slag en heb veel ideeën, maar het is soms lastig om mijn collega’s daarin mee te nemen. Door de intervisie ben ik me bewust geworden van hoe ik zelf een verandering aanpak. Ik leer steeds meer hoe belangrijk het is om tijd te nemen voor verandering en mijn team daarbij te betrekken.

 

Michelle Booij, locatiemanager

Door verschillende oorzaken is de (cliënt)bezetting van de groepen op mijn locaties niet meer goed verdeeld. Dat is best lastig, want zowel cliënten als medewerkers zijn gewend aan hoe het nu gaat. We bekijken nu per cliënt wat hij of zij nodig heeft en wat dan een goede plek zou zijn. In het Verbeterlab-groepje heb ik geleerd om stil te staan bij de rol die ik in zo’n verandering vervul. Ik betrek nu heel bewust de collega’s erbij, zodat zij zich onderdeel voelen van de verandering. Ik heb dan meer een coachende rol. Daardoor gaat het zoeken naar een nieuwe indeling steeds beter!

Donderdag 30 mei 2024 is er weer een inspirerende meet up. Dit keer gaat het over “blended care” in de breedste zin.

Blended care is een combinatie van online en offline zorg en/of hulpverlening, maar hoe pas je dit toe in de praktijk? Wat is de meest effectieve manier en wat is er op deze vorm van hulpverlening al mogelijk?

Voor deze meet-up hebben we een aantal gasten uitgenodigd om toelichting te geven over de mogelijkheden en hun ervaring. Je zult zien dat het mogelijk is om op kleine schaal te beginnen en dat het voor iedere zorgorganisatie mogelijk is om  blended care te werken.

Het programma:

9.00 uur-9.30 uur: Inloop.

9.30 uur: Digicontact komt toelichting geven over hun digitaal product en neemt een ervaringsdeskundige mee uit de regio.

10.10 uur: Pauze, koffie aanvullen en netwerken.

10.30 uur: Er worden 3 groepen gemaakt en men gaat in 3 rondes aan de slag. Elke tafel krijgt een gast die in dialoog gaat met de deelnemers over blended care en de toepassing.

11.15 uur: Terugkoppeling in de grote groep over de opgehaalde informatie.

Locatie: Albert Schweitzer Ziekenhuis, Schefferzaal (1e verdieping).

Via deze link kun je je alvast aanmelden. Of via onderstaande QR code. Zou leuk zijn als jij erbij bent!

 

Donderdagochtend 28 maart vond onze meet-up ‘AI in de zorg’ plaats. De meet-up hebben we in samenwerking met Werkgeversvereniging ZHZ (Hanneke Visser) georganiseerd.

Met zo’n 30 deelnemers uit een divers werkveld hadden we een mooie opkomst. Fred Vahlkamp trapte de meeting af met een zeer bevlogen verhaal. Hij vertelde over, de locatie, zijn ‘Bank van Noppes’. Zijn wens is om de zorg minder over te laten aan de organisaties, maar terug te leggen in de maatschappij.

Aansluitend sprak Bob Minkels (CareConnections) over een applicatie, die meerdere ECD ’s met elkaar verbindt om de zorgmedewerker makkelijker toegang te verlenen tot het juiste dossier. Via NFC kan al toegang verkregen worden tot de juiste gegevens en nog veel meer!    Zijn presentatie kun je opvragen bij Brenda van Zeeland van de innovatie-fabriek (brenda@innovatie-fabriek.nl).

Na de netwerkpauze was het de beurt aan onze hoofdspreker Michiel Tebbes. Hij is SEH-arts en medisch futuroloog en nam ons mee in de meerwaarde van AI in de zorg en hoe dit toepasbaar kan zijn in ieders werk. “Wat doet een SEH arts?”, vroeg Michiel aan de aanwezigen. Levens redden, communiceren, anticiperen, analyseren. “Ja, dat klopt, maar 70% van mijn werktijd zit ik achter de pc. Ben ik een flowchart aan het volgen, om uiteindelijk te komen tot een behandeling of diagnose. Het zou het werk zoveel leuker maken als AI mij hierin kan ondersteunen.”                                                                                                                                                                                                                                Zijn presentatie kun je opvragen bij Brenda van Zeeland van de innovatie-fabriek (brenda@innovatie-fabriek.nl).

Resumé : Waardevolle sprekers die ons aan het denken zetten over hoe de zorg beter te maken.

 De volgende meet up staat gepland op donderdag 30 mei 2024. Onderwerp “blended care” in de breedste zin. Hierbij is ook een interactief deel (op verzoek). Je kunt je hier alvast aanmelden.

 

Naam               :  Ramyc van Nugteren
Functie            : accountmanager
Organisaties   : Result Laboratorium

Ramyc werkt bij als accountmanager bij Result Laboratorium. Veel van de leden van de innovatie-fabriek verwijzen patiënten door naar Result voor het afnemen van o.a. bloed. Zij bepalen klinische chemie, hematologie en allerlei bijzondere laboratoriumdiagnostiek. Result kan ook een DNA-profiel (DNA-paspoort) van mensen maken, waarmee huisartsen en apothekers effectievere en veiligere geneesmiddelentherapie kunnen geven.

Behandeling op maat: minder bijwerkingen, minder verspilling van geneesmiddelen
Aan de hand van iemands DNA-profiel (DNA-paspoort) kan op voorhand bepaald worden hoe iemand reageert op een (hoeveelheid van een) medicijn. Dat betekent dat de huisarts en apotheker aan de hand van het DNA-paspoort van een patiënt een behandeling op maat kunnen maken. Daarmee kunnen bijwerkingen en niet-werkzame behandelingen worden voorkomen.

Met een DNA-paspoort kan dus effectievere en veiligere geneesmiddelentherapie gegeven worden met minder bijwerkingen, verminderde verspilling van geneesmiddelen en kans op een verminderde zorgvraag van patiënten, waardoor de zorgkosten gereduceerd kunnen worden.

Maken van een DNA-paspoort
Het bepalen van een DNA-profiel (DNA-paspoort) gebeurt aan de hand van farmacogenetisch onderzoek van een wangslijmvliesafname. Dit soort onderzoek is inmiddels niet meer weg te denken als onderdeel van gepersonaliseerde therapie. Denk bijvoorbeeld bij medicatie tegen kanker.

Result Laboratorium werkt met een techniek, waarmee ze de DNA-volgorde af kunnen lezen van de enzymen die invloed hebben op de medicatie. Deze informatie wordt vervolgens omgezet naar een farmacogenetisch paspoort; het DNA-paspoort.

DNA-paspoort is beschikbaar voor iedereen
Zorgverleners kunnen het DNA-paspoort eenvoudig aanvragen via ZorgDomein (farmacogenetisch paspoort). Zij kunnen hun patiënten doorverwijzen naar de dichtstbijzijnde prikpost van Result Laboratorium waar de wangslijmvliesswabs af te halen en in te leveren zijn. Mocht een cliënt niet naar een prikpost kunnen komen, dan is het mogelijk om wangslijmvlieswabs te bestellen via onze website.

Brenda van Zeeland:
Het inzetten van een DNA-paspoort bij geneesmiddelentherapieën is een innovatie op vele gebieden. De techniek die Result gebruikt is nieuw/innovatief en zij is het enige lab in Nederland dat het op deze manier aanbiedt. Maar ook de mogelijkheden voor het leveren van maatwerk voor patiënten als het gaat om gebruik van geneesmiddelen is innovatief. Door medicatie meer te personaliseren, waardoor de kans op bijwerkingen of ineffectiviteit verkleind wordt zullen geneesmiddelenbehandelingen effectiever zijn. Dit kan elders weer zorgkosten verminderen, bijvoorbeeld bij patiënten die door hun DNA-variant niet voldoende reageren op antipsychotica. Uit onderzoek is gebleken dat het zelfs kan bijdragen om de kans op ziekenhuisopname te verkleinen, wat de zorgkosten vermindert en de doorstroom in het ziekenhuis positief beïnvloedt. 

Beste innovator,

De innovatie-fabriek is nieuwsgierig en wil graag dat bewezen innovaties bekend worden bij andere zorgmedewerkers en innovatiemanagers in de regio. Fijn als we in de regio van elkaar kunnen leren en elkaar verder kunnen helpen. Dat scheelt tijd en geld en maakt als het goed is het werk in de zorg prettiger Dat kan alleen als we onze kennis met elkaar delen.

Het is belangrijk te weten wie met welke innovatie werkt binnen het netwerk en om van elkaar te leren, maar ook om niet dezelfde fouten te maken in verkeerde implementatie etc.

Wil je de vragenlijst invullen en dit onder de aandacht brengen binnen je organisatie, zodat we mogelijk nog meer informatie kunnen verzamelen en mensen kunnen inspireren in de mogelijkheden?

Dat kan door de onderstaande QR-code te scannen of deze link te volgen. Het invullen duurt ongeveer 4 minuten.

Bedankt voor je medewerking!

Veranderen kun je nooit alleen. Om erachter te komen wie je bij een verandering nodig hebt, vraag je jezelf af: hoe ervaren anderen wat ik zie? Wie zijn er betrokken bij de verandering? Het antwoord daarop is een lijstje collega’s die je vanaf nu ‘stakeholders’ noemt. Let op: in het begin overzie je maar een deel van alle stakeholders. Er zijn verschillende stakeholders met wie je rekening kunt houden:

  • Direct betrokken: stakeholders in het werkproces, zoals de zorgmedewerkers zelf. Deze betrek je meteen.
  • Ondersteunend: stakeholders rond het werkproces, zoals de medicatie-bezorgdienst. Deze betrek je regelmatig.
  • Indirect betrokken: stakeholders buiten het werkproces, zoals de teamleider. Deze betrek je op hoofdlijnen.

Ben jij bezig met een verandering?
Breng dan eens in kaart wie er allemaal betrokken zijn bij jouw vraagstuk. Gebruik de drie categorieën en schrijf alle namen en functies op. En zorg ervoor dat iedereen op de hoogte is van jouw verandering.

 

De Verbeterlab-boeken zijn er! Na ruim anderhalf jaar ontwikkelen, verbeteren en luisteren naar veranderaars, presenteren we niet één, maar drie nieuwe boeken:

  • Jij kan veranderen in de zorg.
  • Jij verandert in de zorg.
  • Jij werkt anders in de zorg.

Elke zorgmedewerker zal zich in een van deze drie titels herkennen. De Verbeterlab-boeken zijn specifiek geschreven voor elk van deze groepen veranderaars, zodat de kennis en vaardigheden aansluiten bij de uitdagingen die ze tegenkomen. Gun jezelf en je collega’s de kans om te groeien van veranderaar tot een zorg social designer. Want de zorg heeft jouw veranderkracht nodig!

Meer informatie vind je op de website van het Verbeterlab.

 


Naam: Clement van der Stel
Functie: programmaleider Innovatie
Organisaties: Alerimus

Vijf keer per jaar organiseert de innovatie-fabriek een 2-uur durende meet-up voor het netwerk; voor jou en jouw collega’s! Elkaar inspireren en vinden (netwerken) staat centraal. Even los van de waan van de dag en ophalen wat er gebeurt in de regio op het gebied van innovaties in zorgen welzijn. Deze maand vragen we Clement van der Stel (programmaleider Innovatie) hoe hij deze meet-ups ervaart.

Informatie over innovaties en technologieën haal ik overal vandaan. Ik neem deel aan apps, volg webinars, lees veel online en in bladen, maar bezoek dus ook de meet-up. Die fysieke bijeenkomsten zijn niet alleen een mooie gelegenheid om informatie op te halen, maar ook een mooie manier om je netwerk uit te breiden, van ervaringen van andere collega’s te leren en vooral geïnspireerd te raken.

Bewust kiezen voor manier van ophalen van informatie
Innoveren in zorg en welzijn is een levendig onderwerp. Er is heel veel informatie. Ik kies dan ook wel bewust waar ik mijn informatie vandaan haal en hoe ik het tot me neem. Daarom sluit ik niet elke meet-up aan. Of ik wel of niet ga, hangt voor mij echt af van het onderwerp. Speelt het nu bij mijn organisatie? Draagt het bij aan wat we al doen of wat we willen doen? Zo ja, dan besteed ik graag een deel van de ochtend aan een meet-up.

Inzichten en praktische tips
Als ik kijk naar de meet-up Digivaardigheid die ik in november volgde, dan heeft dit zoveel inzichten bij me opgeleverd dat het de tijdsinvestering meer dan waard was. De praktische tips en handvatten die spreker Suzanne Verheijden (Buro StrakZ) gaf, maar die ik ook kreeg van de andere deelnemers kon ik vrijwel direct toepassen in mijn werk. Dat is echt heel fijn. En mocht ik het niet direct kunnen gebruiken, dan deel ik het met een collega die niet aanwezig kon zijn. Overigens ben ik in november samen met mijn collega Aafke de Vrij, coördinator Innovatie bij Zorgwaard, gegaan. We werken als organisaties zeer intensief samen, dus deze meet-up was voor ons ook een goed moment om te netwerken als ‘collega’s’ en samen inhoudelijke informatie op te halen.

Samenwerken over de eigen organisatie heen
Een innovatie maakt niet alleen het leven van een cliënt beter, maar ook het werk van mij en mijn collega’s leuker. Voor mij gaat innoveren daarom niet om arbeidsbesparende oplossingen, maar om arbeidsverrijkende oplossingen. Ik ben dan ook geïnteresseerd in onderwerpen die daaraan bijdragen, denk bijvoorbeeld aan spraakgericht rapporteren of het gebruik van AI in de zorg. Ik zou graag zien dat de innovatie-fabriek ook daar over meet-ups organiseert.

Net als samenwerken over je eigen organisatie heen. Willen we echt dingen kunnen veranderen in de zorg, dan moeten we over onze organisatie heen kijken en samenwerkingen aangaan met alle partijen waar cliënten mee te maken krijgen als het gaat om zorg. Als we dat doen, geven we onze cliënten meer eigen regie en kunnen we de zorg blijven geven aan de mensen die het echt nodig hebben.

Reactie Brenda van Zeeland:
Wat mooi om te zien hoe een meet-up kan bijdragen aan de innovatiedoelstelling van onze partners. Dat is waarvoor we het organiseren. Bedankt dat je dat met ons wilde delen, Clement! Ik kan je ook verklappen dat we je binnenkort al tegemoetkomen in je wens voor een onderwerp voor een nieuwe meet-up. Donderdag 28 maart gaat onze meet-up over AI in de zorg (de 1e van een tweeluik, ook los te volgen).

En als het over domein overstijgend samenwerken gaat; we zitten we nu in een verkenning voor het starten met een initiatief rondom de introductie van zelfstandig oogdruppelen. Tijdens de meet-up van 25 januari heb ik daarover kort verteld.